Хар тугалга нь агаар, ус, хөрс, хүнсээр дамжин хүний биед нэвтэрч, эрүүл мэндэд сөрөг нөлөө үзүүлдэг хүнд металл юм. Өнгөт металл олборлох, хайлуулах, хар тугалгат аккумулятор үйлдвэрлэх, арьс шир боловсруулах зэрэг үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа, мөн хар тугалга агуулсан будаг, засал чимэглэлийн материал, тоглоом, гоо сайхны зарим бүтээгдэхүүн нь хүний хар тугалгад өртөх эх үүсвэр байж болно.
Хар тугалга болон түүний нэгдлүүд хүний биед голчлон амьсгалын замаар болон бохирдсон тоос, хөрс, ус, хүнсийг залгих замаар нэвтэрдэг. Хар тугалга эхийн ихсээр дамжин урагт хүрч, мөн хөхний сүүгээр дамжин нярайн өртөлтөд нөлөөлж болно.
Биед шимэгдсэн хар тугалга цусаар дамжин тархи, элэг, бөөр зэрэг зөөлөн эд, эрхтэнд тархаж, улмаар яс, шүдэнд хуримтлагддаг. Цусан дахь хар тугалганы хагас задралын хугацаа ойролцоогоор 30-48 хоног байдаг бол ясанд хуримтлагдсан хар тугалганы хагас задралын хугацаа олон жилээс хэдэн арван жил хүрч болно. Ясанд хуримтлагдсан хар тугалга жирэмслэлт, хөхүүл үе зэрэг физиологийн нөхцөлд дахин цусанд ялгарч болдог.
Хар тугалга нь биеэс голчлон шээс болон өтгөнөөр гадагшилдаг. Шимэгдсэн хар тугалганы багахан хэсэг бусад замаар ялгарч болно.
Хар тугалгын өртөлт нь мэргэжлийн болон ахуйн орчинд бүх насны хүмүүст тохиолдож болох бөгөөд хүүхэд, жирэмсэн эмэгтэйчүүд онцгой эмзэг бүлэгт хамаарна. Хар тугалга нь мэдрэлийн тогтолцоог хамгийн ихээр гэмтээдэг, мөн тархины хөгжил, цус төлжилт, бөөр, зүрх судас болон нөхөн үржихүйн тогтолцоонд сөрөг нөлөө үзүүлдэг.





